DR n°11 – Waarom zouden we een politieke partij vormen om het kapitalisme van vandaag in België om te gooien? Waarom zouden we bij het gevecht voor de IV° Internationaal aansluiten?

Wat gebeurd er met onze wereld?
De website “economiematin.fr” postte op 25 april 2020 een artikel omtrent de mondiale schuld:
“ Met schulden zoals we nog nooit hebben gezien, bevinden onze economieën zich in de ergste crisis ooit sinds de Tweede Wereldoorlog. In 2007 bedroeg onze schuld 282% va het mondiale BBP (168.000 miljard dollars). We eindigden het jaar 2019 op 322% (255.000 miljard dollars). De schuld zou 342% van het BBP bedragen op het einde van dit jaar als we een recessie van 3% verwachten op wereldschaal.”

Eind 2019 kwam 45% van de mondiale schuld van niet-financiële ondernemingen (“bedrijfsschuld”). Gedurende het jaar 2019 maakte het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zich zorgen over de stijging van de schuld bij ondernemingen. In april 2019 schreven ze: “In de Verenigde Staten reikte de verhouding schulden van bedrijven/BBP een recordniveau. In verschillende Europese landen beschikken de banken van een excessief aantal overheidsobligaties. In China daalt het rendement van de banken en het eigen vermogen van de kredietverstrekkers, van kleine en middelmatige grootte, blijft laag. (Deze kwetsbaarheidsfactoren) zouden de schokken voor de wereldeconomie versterken. Hierdoor wordt de kans op een uitgesproken krimp van de economische activiteit over een paar jaar groter.”

In tegenstelling tot wat sommigen beweren, heeft de coronavirus-crisis niet geleid tot de huidige crisis van de kapitalistische economie, maar eerder de krimp van de economische activiteit opgejaagd en gematerialiseerd. De coronavirus-crisis maakt de tegenstrijdigheden die inherent zijn aan het kapitalistische regime scherper. Ze blijken niet in staat te zijn de mensheid te organiseren om hen van een pandemie te redden, als om een einde te maken aan zijn ellendige levensomstandigheden.

De website “rtl.lu” heeft op 4 mei een update verstrekt over de situatie in Haïti : “Haïti: Verhongeren vandaag of sterven aan het coronavirus morgen. Het ontstaan van het coronavirus in Haïti heeft de autoriteiten en de humanitaire gemeenschap in paniek gebracht. Rekening houdend met de extreme zwakheid van het gezondheidszorgsysteem van het land, zouden de economische gevolgen van de pandemie voor de arme meerderheid van de bevolking dodelijk kunnen zijn. (…) Granen maken deel uit voor twee derde van de dagelijkse voeding van de armste Haïtianen.  De prijs van rijst is echter in 2019 verdubbeld op sommige provinciale markten. (…) Arme arbeiders met zeer kleine boerderijen zien vandaag de dag hun inkomen smelten in het midden van het seizoen. Hun moeilijkheden bij de voorbereiding op de volgende oogst, die in sommige regio’s al door de droogte bedreigt wordt, worden hierdoor nog groter.”

Het is noodzakelijk een partij voor de socialistische revolutie op te bouwen.
Geconfronteerd met het faillissement van het kapitalisme en de dreigementen van een destructieve ineenstorting voor de mensheid, is de omverwerping van het kapitalistische systeem noodzakelijk.

Om een einde te maken aan de heerschappij van het kapitaal op de planeet is de spontane mobilisatie van arbeiders en volkeren echter niet genoeg. Om twee voorbeelden te noemen: Vóór de crisis van de COVID-19 was de situatie revolutionair in Chili en Algerije.

In Chili wouden de massa’s onmiddellijk een einde maken aan de instellingen die ze van de dictatuur van Pinochet hadden geërfd. Alle officiële politieke partijen, gaande van rechts tot het zogenaamde radicale links, hebben echter een overeenkomst met de regering gesloten tegen de wil van het volk. Hoewel het volk zich duidelijk voor een wetgevende vergadering heeft uitgesproken, hebben de officiële partijen besloten om een voorafgaand referendum te organiseren (voorzien in april en uitgesteld naar oktober 2020). Het doel hiervan is om de revolutionaire mobilisatie te kanaliseren in het kader van een herontwerp van het huidige regime.

Vandaag worden de inperkingsmaatregelen die in Chili door de regering Piñera bepaald worden zonder enige begeleidende maatregel afgekondigd. Miljoenen werklozen en werknemers die onder de informele sector werken drongen de inwoners van de gemeente El Bosque (ten zuiden van Santiago de Chile) aan om naar buiten te gaan om te manifesteren en hun frustratie tegen de regering uit te drukken. “We moeten de elektriciteit betalen, we moeten het water betalen, we moeten het gas betalen en voor de meerderheid onder ons moeten we ook de huur betalen. Met welk geld gaan we dat betalen als we niet meer mogen werken? De lockdown is niet het probleem, het probleem is de afwezigheid van een regering die zich zorgen maakt voor zijn eigen volk”, legde een inwoner uit. De regering stuurde karabiniers om de demonstraties te herdrukken, zoals zij systematisch doet sinds het begin van de opstand in oktober 2019 tegen het hele regime dat geërfd was van de dictatuur van Pinochet.

In Algerije heeft het volk zich door tientallen massale demonstraties uitgesproken voor de bijeenroeping van een constituerende vergadering. Maar wat is er gebeurd? Het Socialistische Front van de krachten (SFK) aangesloten bij de Socialistische Internationale, één van de belangrijkste partijen van het Democratisch Alternatieve Pact (DAP, groepering van partijen waaronder de Arbeiderspartij van Algerije), heeft een oproep gelanceerd voor “een inclusief, uitgebreide en oprechte dialoog om ons land voor eens en altijd te redden”, met name gericht op het terugbrengen van “de besluitvormers van dit land naar rede en wijsheid”. Op 10 november heeft het democratisch Alternatieve Pact een verklaring uitgegeven waarin werd opgeroepen tot “een nationale conferentie die al zijn krachten samenbrengt (die van het democratisch alternatief … en anderen, meer “naar rechts”, nvdr) zal een plechtig moment zijn om de oplossing van de democratische overgang te bevestigen die gewijd is aan een soeverein constituerend proces voor een breuk met het systeem.” Deze ingewikkelde formuleringen hebben tot doel te doen alsof ze de Constituerende Vergadering oproepen om deze in werkelijkheid te blokkeren ten gunste van politieke combinaties voor het behoud van instellingen.

Het resultaat: In Algerije is het regime nog steeds van kracht en maakt gebruik van de gezondheidscrisis om repressie op de bevolking uit te oefenen. Laten we eens naar de actuele situatie van het land kijken. Terwijl de Hirak, de volksbeweging die in februari 2019 begon met de vrijlating van het “regime ga weg”, afgelopen maart werd opgeschorst als gevolg van een pandemie, zet het Algerijnse regime de onderdrukking voort tegen activisten, burgers en mediakanalen. En dit op een moment dat de aanvullende financieringswet, die in het “Parlement” wordt herzien, brutale bezuinigingsmaatregelen aankondigt. Maar liefst 104 burgers of activisten werden door de politie in drieëndertig wilayas (departementen) opgeroepen simpelweg omdat ze hun mening over een sociaal netwerk hebben geuit. Een permanente intimidatie die aan de oorsprong lag van verschillende bijeenkomsten, ondanks de inperkingsmaatregelen, bijvoorbeeld in Tizi Gheniff (wilaya de Tizi Ouzou). Op 18 mei werden twee activisten, waaronder Abdelouahab Fersaoui, president van de Rassemblement action jeunesse (RAJ), en Ibrahim Daouadji, vrijgelaten uit de gevangenis van El Harrach (Algiers).

Ze waren veroordeeld tot zware gevangenisstraffen. Wat vandaag de dag in Algerije centraal staat, is de strijd voor de vrijlating van alle gewetensgevangenen.

In Chili en Algerije is de bouw van een partij die de gemobiliseerde massa’s helpt politieke obstakels te overwinnen een cruciale noodzaak. Wat wil dat zeggen? In Chili, net als in Algerije en elders, ontbreekt een massapartij die het volk helpt de samenroeping van een Constituerende Vergadering op te leggen. Er is een gebrek aan zo’n partij omdat we zien dat degenen die beweren met het volk en de werknemers te zijn overeenkomsten sluiten om zich daartegen te verzetten. Zij doen er alles aan om te voorkomen dat het volk de Constituerende Vergadering in het proces van permanente revolutie gebruikt om via democratie socialistische oplossingen voor de crisis te kiezen.

En in België?
Ontbreekt er ook geen partij om naar een socialistische oplossing te gaan? Laten we de vraag stellen: In de huidige periode hebben werknemers vitale behoeften. Zij hebben essentiële sociale eisen. Moeten we geen partij opbouwen om deze eisen te helpen verwezenlijken?

Wat doen degenen die beweren werknemers te zijn? De Socialistische Partij, lid van de Socialistische Internationale, gaat in gesprek met de NV-A en/of andere rechtse partijen om een federale regering te vormen in naam van het beleid van de “Nationale Unie”.

Laten we de discussie die vanaf 17 maart in het Belgische Parlement heeft plaatsgevonden in herinnering roepen. Die dag deed Sophie Wilmès, liberaal premier, een beroep op de Nationale Unie: « wij moeten nu eendrachtig, schouder aan schouder samenwerken, niet alleen in deze Assemblee. Het hele land moet nu pal staan. Nationale eenheid kan men niet op een zondagavond zomaar afkondigen, die eenheid moet dag na dag, uur na uur, gesmeed worden in deze moeilijke tijden die ons te wachten staan. De politieke partijen moeten nu naar het akkoord dat werd gesloten handelen, en systematisch kiezen voor de dialoog, een constructieve aanpak en gepaste, proportionele maatregelen. »

De PS reageert op de oproep door : « Wij zullen u zonder aarzelen het vertrouwen schenken om de noodzakelijke maatregelen te nemen tegen het coronavirus, want dat is ook een keuze voor de solidariteit. We moeten de vitale belangen van de Natie vrijwaren. (…)
We zullen onze representatieve democratie, die bepaalde bevoegdheden aan de regering overdraagt, moeten ondersteunen via de sociale democratie. De sociale partners, waaronder de vakbonden, zullen betrokken moeten worden bij het proces. »

Kortom, de rechtse partijen roepen de leiders van de arbeidersorganisaties om te voorkomen dat werknemers hun belangen afzonderlijk verdedigen omdat deze belangen tegen de belangen van de kapitalisten ingaan.

Zoals Léon Trotsky het in zijn Transitie Programma zegt : « De centrale taak van de Vierde Internationale bestaat hierin, het proletariaat van de oude leiding te bevrijden, wier conservatisme geheel in tegenspraak is met de catastrofale toestand van het ondergaande kapitalisme, en die de voornaamste hindernis van de historische vooruitgang vormt. De voornaamste beschuldiging, die de Vierde Internationale tegen de traditionele organisaties van het proletariaat richt, is dat ze zich niet van de politiek-halfdode bourgeoisie los wil rukken. »

Het electorale succes van de PTB in 2018 (communaal) en in 2019 (wetgevend) is zeker te verklaren door de afwijzing van een deel van de kiezers van de PS van dit “permanente” beleid van de Nationale Unie. Maar wat heeft de PTB nu beantwoord aan de oproep van Sophie Wilmès?
« De federale regering heeft de koe bij de horens gevat. Het is goed dat er nu maar één enkele kapitein op het schip is en op dat vlak steunt de PVDA de eerste minister.
(…) U vraagt ons de regering blindelings te vertrouwen: dat kunnen wij echter niet doen. We moeten een constructieve oppositiepartij blijven in dit debat. » (Debat in de plenaire vergadering van de Kamer op 19 maart)

Met andere woorden, de PTB voert geen frontaal gevecht tegen de regering Wilmès. Als ze weigeren om aan haar een vertrouwensstemming te geven, is het omdat ze het parlementaire spel willen respecteren. Ze moeten de rol van een officiële oppositie spelen.

Hebben de werknemers geen recht op vertegenwoordigers die een ander frontaal beleid voeren, een beleid van verdediging van de belangen van de werknemers, tegen het beleid van de Nationale Unie?

Het beleid van de Nationale Unie van de Wilmès-regering, gesteund door de PS en SP.A, en waar de PTB zich slechts formeel tegen heeft verzet, had onmiddellijk effect: het is de beslissing om een garantiefonds van 50 miljard euro op te richten ten gunste van de banksector om de winsten te garanderen die verloren zouden gaan door het te voorzien faillissement (of het in gebreke blijven) van een reeks van in schulden geraakte ondernemingen.

De PS stemde ten gunste van deze fondsen met als uitleg: « Tegelijk neemt de Staat een kolossale waarborg op zich: gewaarborgde kredieten ten belope van 50 miljard! (…) Strekt deze waarborg ten belope van 50 miljard er niet toe een solvabiliteits- of zelfs liquiditeitsprobleem bij de banken te vermijden? (…) Wij zullen dit wetsvoorstel tot machtiging, dat verregaande bevoegdheden toekent aan de regering, goedkeuren, maar de tenuitvoerlegging van deze wet zal terdege gemonitord moeten worden. »

Wat het PTB betreft, beweren ze : « We zijn blij met het akkoord tussen de overheid en de bankensector en de mogelijkheid die wordt geboden aan veel gezinnen, zelfstandigen en kmo’s. Dit akkoord trekt de banken mee in bad, waardoor ze misschien iets zullen teruggeven aan de gemeenschap die hen in 2008 met tientallen miljarden euro’s heeft behoed voor een financieel fiasco. Overigens is het nu blijkbaar mogelijk om op een halve dag de volledige parlementaire procedure te doorlopen voor 50 miljard euro zodat de banken verder leningen kunnen verstrekken. (…) Omdat we het niet eens zijn met de beslissingsvrijheid van de regering en het gebrek aan garanties voor de tewerkstelling, zullen we het voorstel niet steunen. » (Debat in plenaire vergadering van de Kamer op 26 maart)

Is het overdreven te zeggen dat de PTB, ook al hebben ze zich onthouden, het principe van overeenstemming met de banken steunt? Is deze onthouding, wanneer tegenstem duidelijk is,  geen toegeving dat de leiding van de PTB heeft besloten geen strijd te voeren tegen deze maatregel die gunstig is voor het voortbestaan van het kapitalistisch systeem en tegen de belangen van de arbeiders ingaat. Is dit geen verborgen vorm van hetzelfde beleid van de Nationale Unie dat de partijen van rechts en van links informeert?

Is het overdreven dat dit rampzalig beleid, waarin niemand meer weet wat er gebeurd, de oorzaak is van de opkomst van extreem rechts, in het bijzonder in Vlaanderen?

Is het niet overduidelijk dat extreemrechts de situatie in zijn voordeel probeert te benutten, in de hoop dat al degenen die van ver of dichtbij betrokken zijn bij het ondersteunen van het beleid van de federale regering van Sophie Wilmès vroeg of laat door de arbeiders zullen worden gesanctioneerd?

Wij geloven dat meer dan ooit de tijd is gekomen voor de onafhankelijkheid van de arbeidersklasse, haar onafhankelijkheid als sociale klasse die verschilt van de kapitalistische klasse. Wat betekent dat? De komende crisis zal honderdduizenden banen vernietigen; gezinnen zullen in armoede moeten leven zoals de autoriteiten van dit land al hebben aanvaard.

Het lijdt geen twijfel dat de kapitalisten zullen proberen de arbeiders en hun winsten voor de crisis te laten betalen. Werknemers zullen organisaties nodig hebben om zich te verdedigen tegen het beleid van vernietiging die eraan komt. Dit is het tegenovergestelde van het beleid van de Nationale Unie die erop gericht is de tegenstellingen tussen de sociale klassen te laten zwijgen om het kapitalistische systeem beter te kunnen behouden.

Het beleid van het “volksfront” dat bestaat in het maken van een onderscheid binnen de kapitalistische klasse, tussen een reactionair deel en een zogenaamd “progressief” deel waarmee men bondgenoten zouden moeten zijn, is trouwens even gevaarlijk voor de arbeidersklasse. De ervaringen uit het verleden hebben ons geleerd dat de regeringen van het “volksfront”, die onteigening van kapitaal vermijden (omdat deze regeringen kapitalistische vertegenwoordigers omvatten), elke keer de triomf van het reactionair deel van de bourgeoisie hebben voorbereid. Zulke allianties tussen de arbeiderspartijen en een fractie van de bourgeoisie brengen de ergste nederlagen tot stand. In de jaren 1930 heeft het Volksfront de weg vrijgemaakt voor Franco in Spanje, voor Pétain in Frankrijk, en recenter in de VS, in één of andere vorm, was de steun van de vakbondsleiders aan H. Clinton grotendeels betrokken bij de overwinning van Trump. De onderschikking van de leiders aan de behoeften van het kapitaal veroorzaakt demoralisatie en demobilisatie van de arbeiders.

Dit zal in België het geval zijn als een “Volksfront”-regering tegen het Vlaams Belang zou worden gevormd. In dat geval zou het een regering zijn die het economische systeem in stand houdt zoals het is. Onder het voorwendsel van de afwijzing van extreemrechts zullen de behoeften van de bazen dus worden beloond ten koste van de behoeften van de werknemers.

Geconfronteerd met dit beleid van de “Nationale Unie” of “Volksfront” moet het beleid van de eenheid van onafhankelijke werknemers worden voorgesteld.

En op internationale schaal?
Dit beleid van de “Nationale Unie”, dat wereldwijd wordt gevoerd, krijgt een ondubbelzinnige vorm bij onze Franse buurland. In feite, bij een unanieme stemming in de Nationale Vergadering op 19 maart, hebben de afgevaardigden van de PS, PCF, France insoumise, samen met de pro-Macron afgevaardigden, van rechts en extreemrechts, voor een plan gestemd om 343 miljard euro ter beschikking te stellen van banken en werkgevers om het kapitalistische systeem te behouden dat gebaseerd is op het particuliere eigendom van de productiemiddelen; en dit in de oorverdovende stilte van alle andere politieke organisaties.

In België, in Frankrijk en zoals overal ter wereld is het bouwen van de Arbeiders Internationale noodzakelijk omdat de arbeiders van alle landen zich moeten verenigen in het licht van het toenemende kapitalistische barbarisme. We sluiten ons aan bij al degenen die de basis kiezen voor de onafhankelijkheid van de arbeidersklasse, in verwijzing naar de Eerste Internationale die door Marx en Engels is opgericht. Dit is de bedoeling van een bijeenroeping in november dit jaar van de Wereldconferentie tegen oorlog en uitbuiting, voor de Internationale Arbeiderstroepen, op verzoek van het Internationale Arbeiderscomité.

Laten we volgende regels van het overgangsprogramma in herinnering brengen voor degenen die zich afvragen of de situatie bevorderlijk is voor een verandering van het systeem: « Al het gepraat, dat de historische voorwaarden voor het socialisme nog “niet rijp” zouden zijn, is slechts een product van onwetendheid of van bewust bedrog. De objectieve voorwaarden voor de proletarische revolutie zijn niet slechts “rijp”, maar zijn al aan het rotten. Zonder socialistische revolutie en wel in de eerstvolgende historische periode, wordt de hele menselijke beschaving met een catastrofe bedreigd. Alles hangt af van het proletariaat, d.w.z. in de eerste plaats van haar revolutionaire voorhoede. De historische crisis van de mensheid is terug te voeren op de crisis van de revolutionaire leiding. »

Vanuit ons standpunt geloven we dat het programma van de Vierde Internationale, dat in 1938 werd opgericht door Trotski en zijn volgelingen, geldig blijft. We nodigen u uit om te discussiëren en deel te nemen aan de strijd om de Vierde Internationale en haar secties te versterken.

Wat moeten we in België doen?
De activisten die zijn gegroepeerd in de Socialistische Internationalistische Organisatie (SIO), het Belgische deel van het Organisatiecomité voor de reconstitutie van de Vierde Internationale (ORVI), nodigen u uit om samen met hen een politieke macht te vormen die onafhankelijk van enig leiderschap van politieke of vakbondsorganisatie is en onder de moeilijke omstandigheden van vandaag wil vechten :

  • Voor de eenheid van de Belgische arbeidersklasse, in al haar taalkundige componenten, betekent dit de eenheid van de arbeiders, van hun organisaties en de eenheid van sociale veroveringen op federaal niveau (sociale zekerheid, arbeidsrecht, enz. )
  • Voor de verdediging van banen, statuten, collectieve overeenkomsten, lonen en sociale premies (tegen giften aan bazen)
  • Voor de annulering van de overeenkomst met de banken en de teruggave van 50 miljard euro aan de werknemers
  • Om de onmisbare onafhankelijkheid van de vakbonden van elke politieke partij te bevestigen en te strijden tegen elke poging om ze in het bestuur van de staat te integreren.
  • Om werknemers aan te spreken die stemmen voor PS-SP.A of PTB en hen te zeggen dat: we ons samen moeten mobiliseren zodat uw partijen zich verenigen en een ontbindende anti-kapitalistische regering vormen, gesteund door de mobilisatie van de aangesloten partijen van de ABVV en de andere vakbonden, in dienst van de belangen van de arbeiders (bijvoorbeeld een regering die Brussels Airlines nationaliseert)

Het gaat erom de strategie van de eenheidsfront van de arbeiders, die in 1917 door de bolsjewieken werd gedefinieerd, uit te voeren: zij hebben herhaaldelijk herhaald dat de meest economische weg die van de Arbeidersregering was samengesteld uit meerderheidspartijen onder de arbeiders en boeren die zeggen: “Breek met de bourgeoisie, neem de macht in uw handen!”. Het was als gevolg van deze afwijzing dat de arbeiders massaal achter de bolsjewieken (toen in ultraminderheid) en hun slogans begonnen te verzamelen.

De afgelopen jaren heeft het SIO eenheid voorgesteld in concrete gevechten: de strijd tegen de puntenpensioen (sinds 2014), de strijd voor de val van de regering Michel (doorlopend van 2014 tot 2019), de strijd voor de opheffing van de maatregelen die door de regering Michel zijn genomen (pensioen op 67 jaar, indexsprong, taks-shift, …) de strijd om tegen de “Pacte d’excellences” in het onderwijs te gaan en deze te laten ontbinden.

Andere organisaties waren niet aanwezig (of sporadisch aanwezig). Wat ons betreft zijn wij van mening dat een revolutionair beleid moet uitgaan van de behoeften van de situatie. Het beleid moet zich ook richten op een volledige onafhankelijkheid ten opzichte van de burgerlijke organisaties, de regering, de Europese Unie en al degenen die, in de wereld namens de arbeidersklasse spreekt, worden “betrokken” bij het beleid van deze instellingen van de kapitalistische klasse.

Neem contact op met de Internationalistische Socialistische Organisatie (ISO), het Belgische deel van het Organisatiecomité voor de reconstitutie van de Vierde Internationale (ORVI), door op dit e-mailadres te antwoorden om een lidmaatschap te vragen of als u één of meerdere opmerkingen heeft over bovenstaande punten.